Historia

W 1381 roku Wicina notowana jest w rejestrze Panów Żarskich pod nazwą Witzen, z zapisną powierzchnią 27 łanów flamandzkich. Część wsi należała do Ditricha von Briesen.

W okresie tym notowani są pszczelarze wicińscy. W roku 1508 wymieniany jest Heintz von Roder, urzędnik z Lubska jako właściciel młyna w Wicine. Z 1603 roku zachował się zapis wymieniający pierwszego duchownego w Wicinie. Księgi kościelne prowadzone były od 1661 roku, a rachunki kościelne od 1701 roku.

Brama z najstarszej fazy grodu miała się znajdować w jego północnozachodniej partii. Po przebudowie grodu bramę zlokalizowano w jego wschodniej części.

Zachowane ślady drewnianych, słupowych domów świadczą o tym, że zabudowa mieszkalna była rozmieszczona w dwóch rzędach równolegle do wału. Domy zbudowane były na planie prostokąta o długości około 12-14 m i szerokości 6-8 m. W ich "wnętrzach" znaleziono jamy – piwnice zasobowe, a także pozostałości po warsztatach tkackich.

Centrum grodu zajmował wolny od zabudowy plac, tzw. majdan. Na nim znajdowały się warsztaty produkcyjne, a część tego terenu służyła zapewne celom społeczno-obrzędowym. Z warsztatów produkcyjnych odkryto m.in. pracownie związane z metalurgią brązu. Znaleziono tu części urządzeń ogniowych, narzędzia pracy odlewnika, a także formy odlewnicze, surowiec i odpady produkcyjne. Z produkcją związana była zapewne część licznych jam i palenisk. Na majdanie znajdowała się także drewniana studnia. Przy osadzie obronnej, w odległości 50 metrów od wałów grodu, ulokowana jest stała osada otwarta, która mogła być zamieszkana przez około 100 osób. 400 metrów na północ od grodu położona jest inna osada, o powierzchni 100 arów. Miała ona charakter półotwarty, pół-obronny. W promieniu 3-4 kilometrów od grodu istniało skupisko osadnicze związane z tym samym okresem osadnictwa. Ośrodki współpracujące – satelickie obejmowały obszar zamykający się w promieniu 12 kilometrów od osady obronnej w Wicinie. Przyjmuje się, że w granicach mikroregionu zamieszkiwało około 1000 osób.

Kres egzystencji tej społeczności położył gwałtowny, niespodziewany najazd koczowniczego plemienia Scytów. Najeźdźcy wdarli się do grodu, podpalając domy i wały.

Zbiory zabytków archeologicznych z wieloletnich badań wykopaliskowych zgromadzone są w Muzeum Archeologii Środkowego Nadodrza w Świdnicy koło Zielonej Góry, w tym w Stacji Archeologicznej w Wicinie. W Muzeum w Świdnicy wicińska kolekcja zajmuje całą salę wystawową i stanowi największy w Polsce zespół artefaktów pochodzących z terenu jednej osady z okresu kultury łużyckiej. W celu zachowania i kształtowania krajobrazu kulturowego gminy Jasień, w czerwcu 2013 roku utworzony został Park Kulturowy Grodzisko w Wicinie (PKGW), jako jeden z nielicznych tego typu obiektów w kraju (26 pozycja na liście Narodowego Instytutu Dziedzictwa) oraz – co niezwykle ważne (ponieważ nie w każdym przypadku utworzenia parku kulturowego ma to miejsce) – uchwalono Plan Ochrony Parku Kulturowego Grodzisko w Wicinie. Park Kulturowy Grodzisko w Wicinie zlokalizowany jest około 500 m na północny-zachód od zabudowań wsi Wicina. Powierzchnia działki wynosi 35,70 ha.

Zdjęcia udostępniło "Archiwum Oddziału Lubuskiego SNAP"